Со чести прашања за тоа кога бебето почнува да седи, ползи и да оди, многу родители се заинтересирани за бојата на очите на нивното дете. Дали очите на бебето ќе останат толку светли? Дали бебето на крајот ќе има сини очи на тато? Или ќе биде како мама, кафеави очи? Зошто вашето дете има многу потемна боја на очите од неговите браќа и сестри? И, зошто бебињата воопшто ја менуваат бојата на очите? Прочитајте сè што треба да знаете за тоа зошто и кога се појавува вистинската боја за очите на вашето бебе.
Пигмент од која зависи бојата на очите
Кога се раѓаат бебињата, особено оние со светла кожа, тие имаат светла боја на очите поради многу малку меланин во нивните очи. Меланинот е пигмент кој им дава боја на очите, кожата и косата. „Количината на меланин во ирисот, обоениот дел од окото, одредува каква боја на очите ќе има лицето“, објаснува педијатрискиот офталмолог Даглас Фредрик.
Генетиката одредува колку меланин или пигмент ќе има една личност во своето тело. ДНК-то што вашето бебе го добива од вас и вашиот партнер, одредува дали очите се кафеави, сини, зелени или други бои. Бебето може да се роди со сини очи (бидејќи очите понекогаш не произведуваат многу или воопшто не создаваат меланин додека бебето е во матката), но по раѓањето – светлината го стимулира производството на меланин, што може да предизвика промена на бојата на очите со текот на времето.
“Важно е да се разбере дека не е бојата на пигментот што ја предизвикува промената. Нема сино, сиво, зелено или кафеаво пигментче во окото”, истакна офталмологот, додавајќи дека единствениот пигмент што го имаме во нашите очи е кафеавиот.
Без оглед на науката, се чини како едноставна равенка: Еден родител со кафени очи плус друг родител со кафени очи треба да значи едно бебе со кафени очи, нели? Не мора. Постојат повеќе гени во нашето тело кои придонесуваат за бојата на очите. Дури и ако и двајцата родители имаат кафени очи, можно е бебето да заврши со сини очи ако родителите имаат гени со сини очи некаде во генетската конституција или ако имаат мутиран ген што може да се пренесува низ генерациите како рецесивен.
Никој не може да знае каква боја на очите ќе има детето кога ќе порасне
Како може родител со една боја на очи да има гени за друга боја на очите? Низ неговите баби и дедовци, секако. „Бојата на очите на бебето зависи не само од бојата на очите на мама и тато, туку и од бојата на очите на нивните баби и дедовци“, вели офталмологот. Затоа, ако и вие и вашиот партнер имате кафени очи, а бебето има зелена боја, бабата и дедото може да бидат причина.
Дури и ако сте провериле табели или калкулатори за бојата на очите на вашето неродено бебе, немојте да мислите дека сите предвидувања се поправени. „Никој, вклучително и лекар, не може да предвиди каква боја на очите ќе има вашето дете кога ќе порасне“, објаснува офталмологот. И што и да јаде вашето бебе, што прави или колку малку или многу е изложено на светлина, исто така не значи ништо. Сето тоа е прашање на генетика, ништо повеќе. Но, треба да се запомни дека ако бебето се роди со кафени очи, тоа значи дека тој веќе ја има количината на меланин утврдена со генетскиот код, односно бојата на очите на детето повеќе нема да се менува.
Постојана боја на очите до една година
Експертите велат дека најверојатно ќе ја забележите најголемата промена од шестиот до деветтиот месец од животот. Со текот на неколку недели или месеци, може да забележите дека бојата на очите на вашето бебе станува потемна. „Промената е толку постепена што можеби дури не ја забележите сè додека еден ден вашето дете не се разбуди и не ве изненади со друга боја на очите“, објаснува офталмологот. До 12 месеци, повеќето бебиња имаат постојана боја на очите, иако д-р Фредрик вели дека кај некои деца, бојата на очите може да се промени до шестгодишна возраст. Сепак, ваквите случаи се ретки и промената не се јавува преку ноќ.
Во секој случај, бојата на очите на бебето ќе се промени без никакво влијание врз видот или какви било други проблеми со очите. Но, ако бојата на очите се промени само на едното око или ако забележите дека очите на бебето се заматени, задолжително посетете педијатар или детски офталмолог.
