Деведесет години подоцна, Шанел 5 е веројатно сè уште најпрепознатливиот и најпродаваниот парфем во светот.
Со великодушно непочитување на социјалната етика и придружба на пријатели и обожаватели меѓу градските „распуштени“ жени, модната креаторка Коко Шанел се движеше помеѓу титулата „дама“ и „љубовница“.
Но, во раните дваесетти години, Шанел веќе беше феномен во француските модни кругови.
Таа пристигна во Париз како љубовница на текстилниот индустријалец Етјен Балсан, а во 1909 година отвори бутик за шешири под станот на Балсан.
Во 1921 година, таа веќе имаше голем број успешни бутици во Париз, Довил и Бијариц, беше сопственик на вила на југот на Франција и се возеше во сопствениот син Ролс-Ројс.
Сега таа сакаше да создаде мирис што може да ја опише новата, модерна жена што ја претставуваше. Но, Шанел имаше и бурно и сложено педигре, што исто така успеа да се вовлече во нејзиниот препознатлив мирис.
Таа беше ќерка на продавач на пазар и перална во рурална Франција, но кога почина нејзината мајка, таа беше испратена во еден манастир Цистерцијан во Обазен, каде ги помина тинејџерските години.
Чистота
Мирисот на сапун и свежо измиена кожа останаа со неа со години.
Таа беше беспрекорно чиста дури и подоцна, бидејќи се движеше меѓу љубовничките на богатите и се жалеше како мирисаат, смрдат на мошус и мирис на тело.
Кога реши да нарача парфем за најдобрите клиенти – нов тренд меѓу модните куќи – беше важно да биде потонат со свежина.
Но, таа имаше проблем да најде парфемер кој би можел да го постигне тоа.
„Недостижливиот грал во парфимеријата отсекогаш беше да се создадат многу свежи мириси кои траат“, вели Фредерик Мал, уредник на парфеми и професионален „нос“.
“Во тие денови, единствениот начин да се создадат свежи мириси беше да се користат агруми, како што се лимон, бергамот и портокал. Овие работи се многу свежи и многу шармантни, но не остануваат на кожата долго”.
Во тоа време, хемичарите веќе успеаја да изолираат хемикалии наречени алдехиди кои можат вештачки да ги наведат тие мириси. Но, тие беа исклучително силни, па парфемерите не сакаа да ги користат. За време на крајот на летото 1920 година, Шанел отиде на одмор во Азурниот брег со својот љубовник, големиот војвода Дмитриј Павлович. Таму слушнала за парфемер, софистициран и добро читан лик по име Ернест Бо, кој работел за руското кралско семејство и живеел во близина на Грас, центарот на индустријата за парфеми. Бо беше љубопитен и смел занаетчија и го прифати предизвикот што го доби од Коко Шанел.
Резултат од грешка?
Му требаа неколку месеци да го усоврши новиот мирис, но на крајот направи десет примероци и ги претстави на Шанел.
Тие имаа броеви од еден до пет и од 20 до 24. Таа го избра бројот пет.
Гласини велат дека смесата е всушност резултат на лабораториска грешка. Помошникот на Бо додаде доза на алдехид во количина што никогаш порано не била користена.
Тилар Масео, автор на книгата „Тајната на Шанел бр. 5“, изјави за Би-Би-Си зошто тој мирис ја фасцинирал Шанел.
„Интересното кај алдехидите е што едниот мириса на сапун.
„И така, во главата беше во можност да го помири сопственото детство поминато во манастир со луксузниот живот на љубовница.
Шанел подоцна рече: “Тоа беше она што го чекав. Парфем како никој друг. Женски парфем кој мириса на жена”.
Мирисот, кој содржи јасмин, роза, сандалово дрво и ванила, имаше огромен успех, делумно заради генијалните маркетиншки акробации на самата Коко Шанел.
Таа ги поканила Бо и пријателите во луксузен ресторан на ривиерата за да го прослават успехот и решила да го испрска просторот околу масата со парфем.
Секоја жена што ќе поминеше застануваше да праша што е тој мирис и од каде потекнува.
„За Шанел, тоа беше момент кој и потврди дека ќе биде револуционерен парфем“, вели Масео.
“Тоа беше првиот момент кога некој во јавноста мирисаше на Шанел бр. 5 и буквално го запре на половина чекор. Во тој момент, потрошувачите мирисаа на нешто што никогаш порано не го мирисаа, тоа беше пресвртница во историјата на парфемот”.
